Kiedy pojawia się dziecko chcemy, aby było zdrowe, rozwijało się prawidłowo i wyrosło na mądrą, zaradną i szczęśliwą osobę. Niestety maluch nie rodzi się z instrukcją obsługi a my musimy nauczyć się roli rodzica. A to często okazuje się trudniejsze, niż się spodziewaliśmy.
Nie raz zastanawiamy się, czy można było inaczej zareagować na zachowanie dziecka, inaczej odpowiedzieć. Niejednokrotnie zdajemy sobie sprawę, że robimy coś źle lub widzimy, że nasze wysiłki nie przynoszą oczekiwanych efektów. Każdemu zdarza się popełniać błędy w wychowaniu swoich dzieci. Nie myli się tylko ten, kto nic nie robi. Nie ma bowiem idealnych rodziców! Można tylko starać się być coraz lepszą matką/ojcem.

Dobrych rodziców od złych odróżnia nie to, że ci pierwsi nie popełniają błędów, lecz to, co z tymi błędami robią. Sztuką jest umieć wyciągać wnioski z niepowodzeń. Ponieważ nie ma recept na wychowanie dzieci, trzeba zaufać własnej intuicji, czujnie obserwować swoje dziecko i mądrze reagować na komunikaty, jakie ono wysyła, a w sytuacji niepowodzenia szukać nowych rozwiązań.

                                                                                                   „Wszyscy wiedzą jak wychowywać dzieci
                                                                                                   – poza ludźmi, którzy faktycznie je mają.”
                                                                                                                                 ~P. J. O’Rourke

 

Co więc robić, by stać się lepszym rodzicem? Oto kilka wskazówek:

1. Kochaj swoje dziecko

  • Miłość jest najważniejsza potrzebą każdego dziecka. Okazuj więc miłość i czułość. Noś, przytulaj, głaszcz, całuj, mów, że je kochasz. W ramionach mamy i taty niemowlę i małe dziecko czuje się bezpiecznie.
  • Zadbaj by twoje dziecko wiedziało, że je kochasz nawet, gdy jest niegrzeczne. Nigdy nie mów, że przestaniesz je kochać, że je zostawisz czy oddasz.
  • Miłość jest elementem pozytywnej dyscypliny. Im częściej okazujesz dziecku miłość, tym bardziej będzie chciało udowodnić, że na nią zasługuje.
  • Miłość pozwala dziecku zbudować pewność siebie i poczucie własnej wartości.

2. Okazuj mu szacunek

  • Szanuj swoje dziecko. Mów do niego łagodnie i spokojnie. Nie upokarzaj, nie obgaduj, nie obrażaj, nie porównuj dziecka w szczególności w obecności innych.
  • Pozwól dziecku uczestniczyć w podejmowaniu decyzji, szczególnie tych, które go dotyczą. Uważnie wysłuchaj jego zdania.
  • Jeśli masz zamiar powiedzieć synowi czy córce coś przykrego, zastanów się jakby to brzmiało, gdybyś powiedział(a) to komuś dorosłemu.Jeśli zachowałeś się wobec dziecka niewłaściwie - nie bój się przeprosić. Przyznając się do błędu nie budujesz fałszywego obrazu swojej osoby w jego oczach. Ono wie, że nie trzeba być idealnym, wystarczy być dobrym i mądrym.

3. Naucz się słuchać swojego dziecka

  • Bądź uważny na to, czego dziecko potrzebuje. Niemowlęta i małe dzieci komunikują się z nami całymi sobą. Choć często jest to męczące (np. płacz niemowlęcia, histerie malucha) pamiętaj, że Twój spokój, cierpliwość i empatia zaprocentują w przyszłości.
  • Niegrzeczne zachowanie dziecka (w naszym dorosłym pojęciu) często jest spowodowane chęcią zwrócenia uwagi na siebie. Dlatego interesuj się tym, co dziecko robi i co czuje.

4. Pozwól mu na okazywanie uczuć

  • Dziećmi targają różne uczucia, często sprzeczne ze sobą. Dlatego pozwól dziecku, płakać, krzyczeć, bać się czy denerwować. Łzy i wściekłość pozwalają rozładować napięcie.
  • Nazywaj jednak okazywane przez dziecko emocje i ucz je, jak bezpiecznie je rozładować. Zapewnij je, że silne uczucia nie są czymś złym, jeśli wyraża się je w odpowiedni sposób.
  • Nie zmuszaj dziecka do uległości w każdej sytuacji, po to by innym nie sprawić przykrości. Dziecko też ma prawo do wyrażania własnego zdania a wręcz do przeciwstawiania się.

5. Stawiaj granice i bądź konsekwentna/ny

  • Być dobrym rodzicem nie znaczy pozwalać na wszystko i ulegać kaprysom. Dobry rodzic jest z dzieckiem, towarzyszy mu w zabawie, pokazuje świat, ale również uczy zasad.
  • Jak najwcześniej należy ustalić jasne zasady i reguły oraz konsekwentnie ich przestrzegać. Np, jeśli chcesz by Twoje dziecko wiedziało, że nie wolno dotykać piekarnika - musisz mu o tym powiedzieć. Spokojnie i stanowczo mów: „Nie wolno dotykać, bo możesz się oparzyć" i rób to za każdym razem.
  • Zakazy i nakazy uczą małego człowieka jak żyć, co jest słuszne a co nie. Nie mnóż jednak zakazów bez potrzeby. Używaj jasnych komunikatów i nie wygłaszaj małemu dziecku kazań.
  • Nie bój się stanowczości. Ucz dziecko, że „nie” oznacza „nie”. Uleganie wszystkim zachciankom dziecka odbiera mu poczucie bezpieczeństwa. Nie ulegaj więc, gdy dziecko próbuje wymusić coś krzykiem. Spokojnie i stanowczo powiedz, że nie podoba ci się takie zachowanie. Spróbuj odwrócić uwagę dziecka, zajmij je czymś innym.
  • Jednakowe zasady i konsekwencja obojga rodziców dają dzieciom poczucie bezpieczeństwa i pokazują im, że są dla rodziców ważne. Poza tym ucząc norm zachowania, okazując dziecku miłość i szacunek, rodzice stają się dla niego autorytetem i wzmacniają łączącą ich wieź.
  • Pamiętaj, że dziecko będzie sprawdzało swoim zachowaniem czy nadal nie wolno tego, co zostało zabronione. Naturalnym jest, że dziecko testuje owe granice. Jest to część procesu uczenia się. Dlatego bycie konsekwentnym jest niezwykle ważne.

6. Ucz zdrowego stylu życia

  • Ustal jasny porządek dnia (np. stałe pory posiłków, snu, zabawy). Wtedy dzieci będą czuły się bezpieczniej i łatwiej będzie uniknąć konfliktów.
  • Zachowaj proporcje między zabawą, nauką a odpoczynkiem, mając na uwadze korzystny wpływ ruchu na rozwój fizyczny, intelektualny i emocjonalny dziecka.
  • Dbaj także o odpowiednio zbilansowaną dietę, pamiętając o negatywnym wpływie cukrów (zawartych w słodyczach, sokach, produktach przetworzonych, itp. na zdrowie i zachowanie dzieci (np. problemy z koncentracją, nadpobudliwość, problemy emocjonalne, w tym agresja).

7. Poświęcaj swojemu dziecku czas a nie pieniądze

  • Najpiękniejszy prezent jaki rodzic może podarować dziecku to obecność.
  • Kiedy spędzasz czas z dzieckiem bądź z nim na 100%! Dzieci, które są ignorowane lub, którym rodzice okazują obojętności mogą stać się agresywne.
  • Baw się aktywnie z dzieckiem, czytajcie książki, opowiadajcie bajki, chodźcie na spacery, razem uprawiajcie sport i wykonujcie obowiązki domowe.
  • Ucz swoje dziecko, że szczęście nie wynika z tego, ile się ma, ale jak wiele można zrobić z tym, co się posiada. Nie kupuj więc zbyt wielu zabawek. Pozwól dziecku rozwijać wyobraźnię.

8. Wspieraj dziecko i pozwól mu na samodzielność

  • Wymagaj i wspieraj dziecko w jego wysiłkach, doceniaj starania, bo to jest dla niego najważniejsze. Mobilizuj syna czy córkę do działania, ale nie wyręczaj!
  • Pozwól dziecku podejmować własne decyzje, np. niech wybierze jaką założyć bluzkę, co zje na kolacje, itp.
  • Zachęcaj dziecko do samodzielnego rozwiązywania problemów. Nie chroń przed wszelkim ryzykiem. Pokazuj i ucz dziecko, że jego zachowania i decyzje mają swoje konsekwencje, np. jeśli rozleje sok niech sam zetrze stół ściereczką, itp.
  • Nie zaprzeczaj słabszym stronom dziecka, tylko mówi: „Bez względu na wszystko, ja zawsze jestem obok ciebie”.

9. Chwal i zachęcaj swoje dziecko

  • Oczekuj, że dziecko będzie się dobrze zachowywało i zachęcaj je do podejmowania wysiłków. Chwal je za dobre zachowania i staraj się ignorować te niewłaściwe.
  • Nagradzaj jednak dobre zachowania dziecka nagrodą mającą znaczenie dla dziecka (uśmiechem, gestem, słowem, wspólną zabawą).
  • Nie stosuj ogólnych pochwał, lecz nagradzaj konkretne zachowania (np. zamiast „Jesteś grzeczną dziewczynką”, powiedz: „Jesteś taka zaradna, sama się ubrałaś!).
  • Chwal również za wysiłki. Dostrzegaj każdy mały kroczek dziecka ku pożądanemu zachowaniu. Często powtarzaj: „Wiem, że potrafisz”, „Wiem, że ci się uda” - to pomoże maluchowi uwierzyć w siebie.

10. Dawaj przykład samym sobą

  • Postawy i zachowania rodziców są pierwszymi i najważniejszymi wzorcami. To z nich dziecko będzie czerpać w trakcie swojego życia. Jeśli więc oczekujesz, żeby dziecko zachowywało się w określony sposób sam również tak się zachowuj.

                                                                     Pamiętaj o sobie!

Zestresowanemu, zmęczonemu i sfrustrowanemu rodzicowi trudno będzie adekwatnie reagować na potrzeby i zachowania dziecka. Nie daj się więc zwariować. Nie można być najlepszym we wszystkim. Przyda się więc zdrowy dystans do siebie i do świata. Nie zaszkodzi też poczucie humoru na co dzień.

Jeśli poczujesz, że tracisz panowanie nad sobą, albo że w każdej chwili możesz krzyknąć na dziecko, poniżyć je lub uderzyć, odejdź na chwilę i spróbuj się uspokoić. Jeśli sytuacja Cię w danej chwili przerasta lub nie masz już siły:

  • Znajdź czas tylko dla siebie – musisz odpocząć. Zrób coś, co sprawi Ci przyjemność. Nic się nie stanie jeśli czasem w domu będzie bałagan, zjecie coś innego, odpuście sobie jakieś obowiązki, itp. Dbaj o swoje zdrowie psychiczne.
  • Pamiętaj, że masz prawo do rozwoju niezależnie od dziecka, do odkrywania swoich pasji, do zawodowej realizacji.
  • Poszukaj wsparcia i pomocy wśród bliskich i znajomych.
  • Skorzystaj z doświadczenia osób w podobnej sytuacji (np. fora internetowe, grupy wsparcia dla rodziców).
  • Skorzystaj z pomocy i wiedzy profesjonalistów (lekarzy, psychologów, pedagogów, logopedów, terapeutów).

                                                             

                                                         „Wychowanie dzieci to radość i partyzantka zarazem."
                                                                                                    ~Ed Asner

 

                                                                                                               Agnieszka Schüler
                                                                                                              psycholog, mama dwójki maluchów